Hallucineren in Death Kit

Door MAJA LANDEWEER

DEN HAAG - De titel intrigeerde Julia van de Graaff (36) al langer: Death Kit.

Julia van de Graaff speelt een blinde vrouw in de door haar bewerkte voorstelling Death Kit, naar een roman van Susan Sontag. FOTO ROBERT VAN STUYVENBERG

De in Nederland nooit uitgegeven roman van Susan Sontag, ’de Dark Lady of American Letters’. ,,Het stond in de boekenkast van mijn tante. Die had deze roman hoog zitten. Het viel me op, maar ik las het niet.’’

Toen de actrice dat uiteindelijk toch deed, besloot ze meteen dat het theater moest worden. Wat haar zo raakte in het boek? ,,Een man denkt dat hij iemand heeft vermoord. Maar het blijkt niet waar te zijn. Die grens tussen schijn en werkelijkheid, dat boeit me.’’

Je zou de hoofdpersoon uit Death Kit psychotisch kunnen noemen, zegt Van de Graaff. ,,Maar ziektebeelden op het toneel vind ik niet interessant. Dan kom je in de sfeer van ‘waar gebeurde verhalen’. Dat de wereld niet altijd is wat het lijkt, dát vind ik interessant. Ik kende iemand met psychische problemen. Daar ga je soms toch een beetje in mee. Het kan heel heftig zijn wat iemand je vertelt, ook al is het misschien verzonnen.’’

Death Kit moest op de planken komen, vond Van de Graaff, maar zelf regisseren wilde ze niet. ,,Ik houd nog te veel van spelen.’’ De actrice - die zelf een blinde vrouw speelt - vroeg acteur Dic van Duin voor de regie. ,,Ik ken hem van theatergroep Carrousel. Daar maakten ze beeldende voorstellingen, die altijd zijn blijven hangen bij mij. Op die manier wilde ik ook werken.’’ Zelf heeft Van de Graaff een ‘klassieke toneelopleiding’ gevolgd in Maastricht. ,,Heel erg gericht op tekst. Dat beeldende, daar ben ik ingerold via de groep Golden Palace. Het is vaak of het een of het ander. Puur tekst óf mime. Ik vind juist de mix mooi.’’

In Death Kit wordt de literaire tekst van Sontag - bewerkt door Van de Graaff - afgewisseld met ‘droomachtige beelden’. ,,Misschien is het hele stuk wel één grote hallucinatie. Er zit een dubbele werkelijkheid in de voorstelling.’’ Death Kit is een van de eerste boeken van Sontag. ,,Dat merk je duidelijk,’’ vindt regisseur Van Duin. ,,Het boek is vol van ideeën, een beetje topzwaar. Het is ook geen makkelijk boek, maar de voorstelling is wel toegankelijk geworden. Er zit veel humor in.’’ Van de Graaff: ,,Net als in het echte leven gebeuren er soms hele grappige dingen. Death Kit gaat over mensen die worstelen met zichzelf. Daar heb ik wel iets mee. Sontag weet het in haar boek heel mooi te verwoorden: ‘De mens zou graag bloemen kussen, maar in plaats daarvan springen er padden uit zijn mond’.’’